Duik 916 IANTD TecLite deel 1

Al sinds een aantal jaar vind ik, naast onderwater fotografie, ook het technisch duiken onwijs interessant. Gaande weg heb ik mijn uitrusting steeds meer afgestemd op dit soort duiken en inmiddels duik ik al jaren met een technische wing en een dubbelset. Eerst alleen met een dubbel 7 liter, maar tegenwoordig ook steeds meer met een dubbel 12 liter. Ik ben eigenlijk continu bezig om mijn uitrusting te optimaliseren en iedere duik doe ik daarin weer nieuwe ontdekkingen. 

 

Sinds ik de cursus Self Sufficient Diver heb gedaan neem ik, wanneer ik met die dubbel 7L duik ook steeds vaker een stage mee. Niet alleen vanwege de hoeveelheid lucht, maar ook omdat deze set geen tussenafsluiter heeft en ik dan dus niet over een onafhankelijke reservevoorraad beschik. Nu hoor ik jullie denken, een tussenafsluitertje kost ongeveer 50 euro, en een stage met zuurstofschone autonmaat een veelvoud daarvan... vreemde afweging om dan toch voor een stage te kiezen, maar die komt nu bij Advanced Nitrox wel goed van pas. Een jaar of 5 a 6 geleden heb ik de specialisatie tot decompressie instructeur gedaan zodat ik niet alleen zelf diepere en langer duiken kan maken, maar ook de cursus kan geven. De extra kennis die ik daarbij heb opgedaan is enorm geweest. Nederland leent zich echter niet echt goed tot het maken van dit soort duiken omdat het zicht vaak slecht is, het op diepte erg donker is, en omdat het vaak te koud is op diepte. De eerste twee zorgen vaak voor extra stress wat risicoverhogend werkt, maar vooral die laatste is gevaarlijk omdat dit het lichaam gevoeliger maakt voor decompressie, en daarnaast bestaat een reeele kans op onderkoeling. Uitzondering hierop vormen wellicht de wrakken de Noordzee, maar daar spelen grote getijdenverschillen en bijkomende hoge stroomsnelheden een rol, waardoor lange decompressies (langer dan 15 minuten) naar mijn mening eigenlijk niet verantwoord mogelijk zijn.
Sinds ik een jaar of 3 geleden ben gestopt met lesgeven neemt de drang om verder te studeren weer toe en al een paar jaar wil ik de Nitrox cursus completeren met Gevorderd Nitrox, waarbij naast de standaard gassen EAN32 en EAN36 (respectivelijk 32% en 36% zuurstof) ook met andere percentages zuurstof gedoken mag worden. Het gebruik van stages tot 100% zuurstof behoort daarmee tot de mogelijkheden. In de praktijk zal meestal 50, 70 of 80%  zuurstof als stage (decompressie)gas worden gebruikt om bij diepere duiken de opstijgtijd te verkorten.
Tijdens de cursus Self Sufficient Diver afgelopen voorjaar bij Ferry van Dorst heb ik samen met William Reinders (A.K.A. Dun Fearless) besloten om de cursus Advanced Nitrox te combineren met Advanced Recreational Trimix. Dit is een standaard opleiding bij de IANTD en heet simpelweg TecLite. Omdat deze opleindingen mooi op elkaar aansluiten vind ik dit een betere keuze dan alleen de Gevorderd Nitrox Duiker van de NOB, daarnaast zijn de inzichten rondom dieptestops en CNS vergiftiging bij IANTD net iets scherper.
Op zondag 15 september vind het eerste deel plaats van deze opleiding. De theorie richt zich deze dag vooral op Nitrox met hier en daar een uitstapje naar Trimix. De nadruk ligt daarbij uiteraard op de berekeningen en de tabellen. De duikplan-sheets van de IANTD zijn daarbij een geweldig hulpmiddel. Eerlijkheid gebied te zeggen dat de tabellen van IANTD slim in elkaar zitten en het doorrekenen van meerdere duiken achter elkaar is een peulenschil! Eerlijk gezegd vind ik ze een stuk handiger dan de NOB tabellen, ondanks dat ik daar zo'n 20 jaar ervaring mee heb.

In het praktijkdeel vinden vooral de skills plaats op basis van lucht als basisgas, en Nitrox als decogas. De skills die we doen zijn:
# Stage afleggen en terug aanhangen.
# V-drill (kranen afzonderlijk dicht en open draaien, met automaatwissels).
# Ballon schieten op de eerste stop.
# Gaswissel op de tweede stop.
en minder explisiet natuurlijk ook de S-drill met daarin de voorbereiding en de controle van de uitrusting.

De duik maken we bij duikstek Kerkweg in Den Osse. De keuze voor deze stek is 3-ledig: Ten eerste is het niet heel erg ver lopen naar het water, ten tweede zijn er goede voorzieningen (verharde parkeerplaats, trap, stijger) en ten derde is hier redelijk snel de 30 meter te bereiken. De keuze had net zo gemakkelijk op De Kabbelaar kunnen vallen maar dat is toch een flink stuk verder lopen, en met die grote dubbelsets en stages is dat echt geen pretje.
We doen alle oefeningen eerst op 9 meter, en vervolgens gaan we door naar maximaal 30 meter om ze daar nogmaals over te doen. Alleen afleggen van de stages doen we niet op 30 meter diepte, omdat die daar waarschijnlijk geheel in de zachte bodem verdwijnen. En dan moeten we ook de cursus "Zoeken en bergen" doen om het ding weer terug te vinden.  

Tijdens de duik naar 9 meter heeft William de leiding en op die naar 30 heb ik dat. Als ik al een stressfactor heb in deze duiken zal dat de V-drill zijn. Zeker op 30 meter is een valve-shutdown zoals dat dan in technische termen heet, nou niet iets wat je ooit hoopt nodig te hebben. Ik geef dat voor we onder gaan aan bij mijn buddy William en bij Ferry, ik hou wel van openheid en helderheid in plaats van misplaatst stoer doen. Zodra ik van de stijger spring voel ik gelijk het gewicht van de stalen stage aan mijn vest trekken. Ik had eigenlijk verwacht dat hij omhoog zou worden gedrukt door het water maar dat valt dus mee. Zoals gezegd eerst dus de beurt aan William. De eerste meters is het water wat troebel en heeft het een bruine gloed. Ook zitten er tienduizenden zeedruiven, een kleine soort ribkwal, in het water. Zodra we wat dieper komen verdwijnt de gloed en ook de meeste kwallen, het zicht is hier uitstekend. We genieten alle drie van de Koornaarsvisjes die in deze tijd van het jaar in grote getalen rondzwemmen in het ondiiepe water. We duiken af naar 9 a 10 meter en nadat William heeft aangegeven dat hij er klaar voor is beginnen de oefeningen. Hij legt de stage af en vervolgens begint het kranen draaien... middenafsluiter dicht - primaire afsluiter dicht - automaat wissel naar secundair - primaire afsluiter weer open - secundaire afsluiter dicht - automaatwissel naar primair - secundaire afsluiter open - tussenafsluiter open. Door het oefenen van de afgelopen maanden en omdat we nu een natpak aan hebben in plaats van een droog gaat het schijnbaar vanzelf. Daarna wordt de stage terug aangehangen en is de beurt aan mij. De stage afleggen stelt niet zoveel voor, het enige dat je in de gaten moet houden is de volgorde waarin je de boltsnaps los maakt; eerst de heup los en daarna pas de schouder boltsnap. O ja, en even opletten dat je de fles niet met de automaat in het zand weglegt. Ook het kranen-draaien gaat eigenlijk boven verwachting goed. Ik houd ook goed mijn trim op een halve meter van de bodem. Enig minpuntje hoor ik achteraf dat ik de tussenafsluiter al opendraaide na de primaire shutdown in plaats van aan het eind van de drill. Als ik klaar ben begint William met het uitrollen en opzetten van de ballon. Dat duurt even maar uiteindelijk staat de balon en kunnen we opstijgen. Op 6 meter de eerste stop en daar wisselt hij van primaire automaat naar de stage, als hij daarmee klaar is doe ik hetzelfde. Check juiste fles - check herhaald door buddy - kraan open - check druk - deploy automaat - loos eventueel vuil - wissel met primair - en berg primair op. Het lijkt allemaal niet zo moeilijk, maar dit moet allemaal op de "automatische piloot" gaan omdat denken onderwater bijna onmogelijk is. O ja, en dan heb je ook nog de vingerspoel met daaraan de ballon die je moet vasthouden, alles moet dus met 1 hand. Na de wissel stijgen we door naar 4,5 meter en dan naar de oppervlakte. Hier ontvangen we wat opbouwende kritiek van Ferry ter verbetering, maar veel is het gelukkig niet. Op naar de 30 meter! Als we verder afdalen langs het rif zijn de stenen blokken vanaf een meter of 13 voorzien van een aanzienlijke laag sediment. Veel leven zit hier niet meer, hier en daar wandelt een krab of kreeft, maar alle vis is hier verdwenen. Op 20 meter komen we de thermocline tegen en hieronder wordt het aanzienlijk kouder. Ook lijkt hier een soort mist in het water te hangen waardoor het zicht veel minder is. Het is een mooi beeld om de 3 lampen naast elkaar en gefocust op de bodem door het water te zien glijden. Als we de 28 meter aantikken vind ik dat we ver genoeg zijn en ik geef aan dat ik ga starten met de valve-shutdown. Omdat mijn pak wat verder gecomprimeerd is, lijk ik overal nog beter bij te kunnen waardoor het zo gepiept is. De volgorde is nu ook goed.  Omdat de bodem zoveel sediment bevat is elke vinslag er een te veel en vooral bij het wisselen van automaten is de lucht van rotte eieren echt niet te harden. Bij de tweede wissel blaas ik met de loosknop bewust extra lucht uit mijn automaat om maar zeker te zijn dat er geen rommel in blijft hangen. Tegen de stank helpt het niet veel helaas. Hier op deze diepte is de boel dus nog duidelijk dood. Dooier dan dood eigenlijk, want de rotte lucht wijst op verregaande staat van ontbinding. We sukkelen zo onderhand tegen de nultijd aan en het kranen draaien van William slaan we over en we zetten direct koers naar 20 meter om daar de ballon te schieten. Dit verloopt erg goed, en binnen een minuut vliegt de ballon naar de oppervlakte. Tijdens de eerste stop op 12 meter maak ik een gaswissel naar 50% zuurstof. Een stop verder, op 9 meter, doet William dat. De laatste twee stops maken we op 6 en 4,5 meter en als we boven komen is de totale duikduur 71 minuten. Felicitaties van Ferry waren ook onderwater al uitgedeeld, maar boven water worden ze nog eens bevestigd. Op dus naar de trimix, de volgende duik maken we op het mengsel Tx28/25 (Trimix met 28% zuurstof en 25% Helium). Als locatie is even Hamoor genoemd, maar dat bewaren we maar voor komend voorjaar of zo, ook wordt al gedacht om met een groep een keer naar Zuid Frankrijk af te reizen om de diepere wrakken te beduiken, maar dat is allemaal nog een beetje toekomst. Eerst maar even zien dat we slagen. De volgende cursusdag staat gepland op 13 oktober dus we hebben nog wel even de tijd om lekker te oefenen.

Bedankt Ferry, Leonieke, Joost en William, het was een fijne duikdag!